Drewno to najpopularniejszy materiał na grządki wyniesione. Jest łatwo dostępne, lekkie, daje się ciąć i skręcać zwykłymi narzędziami, a w ogrodzie wygląda naturalnie. Ma jednak jedną wadę: w stałym kontakcie z wilgotną ziemią prędzej czy później zaczyna gnić. Od wyboru gatunku i sposobu budowy zależy, czy grządka posłuży 3 czy 15 lat.
Jakie drewno wybrać
- Modrzew – najczęściej polecany w Polsce. Jest żywiczny, twardy i znacznie odporniejszy na wilgoć niż sosna czy świerk, dlatego dobrze znosi pracę bez chemicznej impregnacji.
- Dąb i robinia (grochodrzew) – bardzo trwałe, ale cięższe i droższe. Robinia uchodzi za jedno z najodporniejszych na gnicie drzew rosnących w Europie.
- Cedr, daglezja – trwałe, lecz w Polsce trudniej dostępne. Amerykańskie poradniki uniwersyteckie podają, że cedrowa grządka wytrzymuje zwykle ponad 10 lat.
- Sosna, świerk – najtańsze, ale nieimpregnowane wytrzymują zwykle tylko 3–5 sezonów.
Im grubsze deski, tym dłużej posłużą i tym mniej się wybrzuszą pod naporem ziemi. Dobrym minimum jest 25–30 mm, a przy wyższych grządkach nawet 40 mm.
Impregnacja: ostrożnie
W warzywniku wybieramy rośliny, które zjemy, dlatego unikamy wszystkiego, co mogłoby przenikać do ziemi. Nie używaj podkładów kolejowych ani drewna nasączonego kreozotem czy olejami technicznymi i nie maluj wnętrza skrzyni lakierami. Najbezpieczniej wybrać naturalnie trwały gatunek (np. modrzew) i zostawić go surowego albo zabezpieczyć tylko z zewnątrz olejem do drewna przeznaczonym do kontaktu z roślinami. Drewno impregnowane ciśnieniowo bywa stosowane, ale jeśli je wybierzesz, sprawdź u producenta, czy preparat dopuszcza kontakt z glebą w uprawie roślin jadalnych, i oddziel je od ziemi folią.
Jak przedłużyć życie drewnianej grządki
- Wyłóż ścianki od środka folią – najlepiej grubą folią kubełkową (fundamentową), wypustkami do drewna, by między folią a deską krążyło powietrze. Folię mocuj zszywkami tylko u góry. Dna nie zakrywaj, żeby woda swobodnie odpływała.
- Odsuń drewno od gruntu – postaw skrzynię na pasie żwiru, kostce lub betonowych podkładkach. Najszybciej gniją deski leżące bezpośrednio na mokrej ziemi.
- Narożniki i wzmocnienia – deski łącz wkrętami nierdzewnymi lub ocynkowanymi, w narożnikach daj słupki z kantówki, a przy długich bokach (ponad 1,5–2 m) poprzeczne ściągi albo dodatkowe słupki, które nie pozwolą ściankom się rozjechać.
- Przegląd raz w roku – jesienią sprawdź, czy deski nie miękną u dołu; pojedynczą deskę łatwo wymienić, zanim zniszczy się cała skrzynia.
Wymiary i wypełnienie
Sprawdzona szerokość to do 120 cm (do środka sięgamy z obu stron), a wysokość od 30–40 cm wzwyż. Do wysokich skrzyń na spód można dać gałęzie i rozdrobnione resztki roślinne, wyżej kompost, a na wierzch 20–30 cm żyznej ziemi. Rozkładający się materiał z czasem osiada, więc co wiosnę dosypujemy kompost. Jeśli w ogrodzie są krety albo nornice, przed wypełnieniem połóż na dnie siatkę – opisujemy to we wpisie Siatka przeciw kretom w grządkach.
Drewno czy beton?
Drewno wygrywa ceną, wagą i łatwością budowy – grządkę można postawić w jedno popołudnie i łatwo ją potem przenieść. Beton wygrywa trwałością. Porównanie ułatwi wpis o grządkach obramowanych betonem.